Nieuws

Versterk professionals zodat zij de regie bij het gezin kunnen laten | Gezin aan Zet!

De doelen van de transformatie in 2015 waren helder:  uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen mogelijkheden van jongeren en hun ouders en integrale hulp volgens het uitgangspunt ‘één gezin, één plan, één regisseur’. Maar wat hebben professionals nodig om dat in de praktijk te kunnen realiseren? Daarnaar deden onder andere Laura Nooteboom, Eva Mulder en Robert Vermeiren onderzoek in de Jeugd- en Gezinsteams in Holland Rijnland en de Jeugdteams in Den Haag: het project Gezin aan Zet van de Academische Werkplaats SAMEN. Laura was nauw betrokken bij de drie teams die vanuit Holland-Rijnland meewerkten aan het onderzoek: Lisse, Nieuwkoop en Leiden Noord. Zij vertelt ons er graag meer over.

Onderzoeker Laura Nooteboom

‘De naam Gezin aan Zet zorgt misschien voor wat verwarring,’ begint Laura. ‘Je zou denken dat wij ons richten op de gezinnen, maar we hebben ons juist gericht op de professionals vanuit de gedachte dat als je hen in hun werk versterkt, het voor hen makkelijker is de regie bij het gezin te laten. Want als je controle hebt over je eigen werk, kun je ook gemakkelijker loslaten. Ons onderzoek heeft zich vooral gericht op de manier van evalueren omdat dat een voorwaarde is om te kunnen leren van wat je doet.’

Onderzoek in drie fasen

Het onderzoek verliep in drie fasen. Laura  legt uit: ‘In de eerste fase van het onderzoek hebben we heel breed gekeken binnen de JGT’s naar wat werkt en wat niet bij het werken in een jeugdteam. Het was vlak na de transitie en de teams waren net gestart.  In de tweede fase hebben we meer ingezoomd op het werken met de transformatiedoelen. In de laatste fase hebben we meer toegespitst op het ondersteunen van de professionals in evalueren en reflecteren in hun werk’.

Heel veel informatie verzameld

Om een breed beeld te krijgen, hebben we heel veel informatie verzameld. We hebben interviews gehouden met gezinnen, beleidsmakers en met JGT-medewerkers en waren veel aanwezig bij besprekingen in de teams. Zowel die waar de hulpverlening aan de gezinnen werd besproken als bij teamvergaderingen en intervisieoverleg tussen hulpverleners. Dat heeft heel veel nuttige informatie opgeleverd. Heel mooi dat we de kans en het vertrouwen kregen van de teams en overal bij mochten zijn.’

Verteltafels

‘Wat ik zelf heel waardevol vond om te doen waren de zogeheten verteltafels. Hierin gingen we in gesprek met groepen ouders en jongeren over wat zij belangrijk vinden in de hulpverlening van het JGT. Daar kwamen heel bruikbare dingen uit. Zoals evalueer niet alleen de doelen van de hulpverlening, maar ook de hulp zelf en het contact met de hulpverlener. Ook vertelden sommige ouders dat 1 Gezin 1 Plan bijeenkomsten, waarbij gezin en hulpverleners met elkaar om  tafel gaan om de hulp te bespreken, heel belastend kunnen zijn. Het is goed om je daar als hulpverlener bewust van te zijn.’

Een mooi cyclisch proces van al doende leren

 ‘Gezin aan Zet is een zogenaamd actieonderzoek,’ aldus Laura. ‘Dat betekent dat we alle tussentijdse bevindingen meteen konden terugkoppelen aan de teams, zodat zij dit mee konden nemen in hun werk en zo doorlopend konden verbeteren. Een mooi cyclisch proces van al doende leren.’

Het blijkt best lastig in de praktijk om evaluatie gestructureerd te blijven doen

‘Wat opvallend is, is dat, ook al zijn de JGT’s echt anders georganiseerd dan de Haagse CJG’s, we veel overeenkomsten zijn tegengekomen. Zo is het in beide regio’s voor professionals moeilijk om evaluaties gestructureerd uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan de casuïstiekbesprekingen, intervisie of teamvergaderingen. Ongeacht de structuur of vorm liepen professionals tegen dezelfde dingen aan. Zo blijkt een goede voorbereiding van een evaluatie essentieel, maar ook veiligheid in de groep om alles te kunnen bespreken. Hoewel deze inzichten misschien niet heel verassend lijken, blijkt het toch lastig om dit in de praktijk toe te blijven passen. Dit is een probleem, omdat evalueren en reflecteren nodig is voor goede hulpverlening, zeker bij gezinnen met complexe problematiek. Dan zijn er vaak veel mensen betrokken, maar we weten ook dat het gedrag van deze groep meer onvoorspelbaar is.  Juist dan is het belangrijk om steeds een vinger aan de pols te houden. Zijn we nog op de goede weg? Als evalueren een heel bewust proces wordt en alles goed in kaart wordt gebracht, kunnen teams er optimaal van leren. Daarbij draagt een goede evaluatie bij aan meer openheid op de werkvloer en betere samenwerking. En dat komt natuurlijk ten goede aan de kwaliteit van hulp voor de cliënten’.

Praktische bouwstenen waar de teams mee aan de slag kunnen

‘Nu na 4 jaar ligt er een mooie en praktische handleiding met bouwstenen waar teams mee aan de slag kunnen: Bouwstenen van Evalueren voor Jeugdhulpprofessionals. We gaan er in samenwerking met de teams een online tool van laten maken, zodat het nog makkelijker wordt en de informatie overal en op ieder moment kan worden geraadpleegd’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *