Deskundigheid

Seksualiteit, maak het altijd bespreekbaar!

Seksueel misbruik is een probleem dat vaak niet gezien wordt. Onderzoek van de commissie Samson heeft uitgewezen dat jongeren die in een residentiële setting wonen zelfs 50% meer kans hebben om slachtoffer te worden. Maar 2% van dit misbruik wordt gezien, dat is schokkend. Daarom is het heel belangrijk dat het thema seksualiteit altijd bespreekbaar is. We willen immers goede zorg leveren aan kinderen, jongeren en hun ouders. Praten over seksualiteit is tegelijkertijd ook lastig. Want hoe doe je dat op een goede manier? Om daar handvatten voor te krijgen, volgde ik met een collega onlangs de training seksualiteit van Cardea. De thema’s waren: het vlaggensysteem, de seksuele ontwikkeling en onze rol als jeugdhulpverlener in het bespreekbaar maken van dit onderwerp bij onze doelgroep. Wat ik daar heb geleerd, deel ik graag in deze blog. Wellicht hebben anderen er ook iets aan.

Seksueel gedrag bij kinderen

Doel van de training was om met elkaar in gesprek te gaan over seksualiteit en het doorbreken van handelingsverlegenheid (als die er is). Dat doel is bij ons in ieder geval behaald! Door internet zijn kinderen over het algemeen veel jonger dan vroeger als zij geconfronteerd worden met seksuele beelden en gedrag. De informatie die zij te zien krijgen is laagdrempelig, toegankelijk, visueel en concreet, maar helaas zelden aangepast aan hun niveau. Er is nog maar weinig onderzoek verricht naar de invloed van deze beelden op de seksuele beleving van kinderen. Kinderen vanaf acht jaar blijken zelf al actief op zoek te gaan naar informatie (bron: artikel Erika Frans). Daar schrok ik wel van. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat mijn dochter van twee over zes jaar op de tablet op zoek gaat naar onderwerpen als ‘sexting, 4e honk of oraal’. Ik neem me voor om hier aandacht voor te hebben bij de jongere kinderen die ik tegenkom in mijn werk. 

Vlaggensysteem

Een methode om seksueel gedrag van kinderen en jongeren bespreekbaar te maken, correct in te schatten en gepast te reageren is het  Sensoa Vlaggensysteem.  Met het Vlaggensysteem kun je:
1. Seksueel gedrag van jongeren adequaat beoordelen.
2. Seksueel gedrag bespreken (met o.a. jongeren en ouders)
3. Binnen je team tot een betere afstemming komen over de te volgen pedagogische lijn
4. Als leidinggevende een visie en beleid uitwerken over seksueel gedrag binnen je organisatie.

Het Vlaggensysteem helpt je om tot een goed overwogen reactie te komen na het toepassen van zes criteria op een concrete situatie te weten: wederzijdse toestemming, gelijkwaardigheid, vrijwilligheid, leeftijdsadequaat, contextadequaat gedrag en zelfrespecterend. Dat geeft tegenwicht tegen emotioneel of paniekerig reageren, of tegen onverschilligheid (website Sensoa).

Dit geeft me heel nuttige handvatten in mijn werk met kinderen/jongeren. Hiermee kan ik alle zes criteria nalopen en vragen of ze hier zelf iets bij kunnen bedenken, voorbeelden kunnen noemen en/of vragen naar ervaringen bij hen met betrekking tot deze onderwerpen

Tot slot deel ik graag twee links naar mooie filmpjes die je kunt gebruiken om met kinderen in gesprek te gaan over hun grenzen en toestemming geven:

Jonge kind versie https://www.youtube.com/watch?v=5UiZzbKotlE  

én de puberversie https://www.youtube.com/watch?v=7K0RsGR7f9o

Sabine van Maris, medewerker JGT

Bronnen:

  • Frans, E., Seksueel gedrag van kinderen bespreekbaar stellen. Het vlaggensysteem als pedagogische interventie.
  • www.sensoa.be/over-het-sensoa-vlaggensysteem
  • PowerPoint presentatie Training Seksualiteit, Sonja Steetskamp, maart 2019.

Afbeelding van Pezibear via Pixabay

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *